Yazı Detayı
01 Ocak 2018 - Pazartesi 21:01
 
“Dost ülkenin ulu lideri”
Deniz BAHADIRYALÇIN
deniz240964@gmail.com
 
 

Mustafa  Kemal Atatürk, 26 Nisan 1920’ de Lenin’e yazdığı mektup ile Türk-Rus ilişkileri başlar. Bu mektupta, Diplomatik ilişkilerin tesisi teklif edilmiş. Rusya’dan, Türkiye’nin yürüttüğü bağımsızlık savaşında yardım istenmiştir. Bunun karşılığında ise Türkiye, SSCB ile birlikte “Emperyalist” güçlere karşı mücadele verecekti.

 

TBMM’ni ilk tanıyan ülke Rusya oldu. Yusuf Kemal başkanlığında Türk delegasyonu, SSCB ile görüşmeler yapar ve 16 Mart 1921 yılında “Dostluk ve Kardeşlik Antlaşması” imzalanır. SSCB, Türkiye’ye 10 milyon altın rublesi (1.250.000 Osmanlı altını) vermeyi kabul eder.

 

İki ülke arasında yapılan bu anlaşma ile eski anlaşmalar geçersiz sayılır. Gümrü hariç, Türkiye’nin Gümrü anlaşması ile ele geçirdiği toprakları kabul eder. Gümrü Ermenilere verilmiştir. Batum ise Gürcistan’a bırakılır. İki ülke karşılıklı olarak dış tehlikelere karşı birbirine destek olacaktır. Sadece para verilmemiştir. Silah ve askeri teçhizat ve askeri ihtiyaçları üretecek imalathaneler için makinaları da teslim etmeyi kabul etmişlerdir.

 

Vaad edilen para 1 yıl dolmadan Türkiye’ye gelmiştir. Silah ve askeri teçhizat ise Novorossiysk ve Tuapse  limanındaki depolarda toplanır. Tuapse limanından Anadolu’ya gönderilir. Zor günler geçiren SSCB Türkiye’ye Bağımsızlık mücadelesinde destek olmuştur. Amacı “Kominizmi” yaymak değildi. Çünkü bir ülkede “Kominist” sistem olması için o ülkenin köylüsünün toprağı olmamalı. O ülkenin fabrikası olmalı. İşçisi olmalı. Türkiye köylüsünün toprağı vardı. İşçi kesiminin oluşması için fabrika yoktu. Yani aşağıdan yukarıya oluşacak “Devrim” unsurları yoktu.

 

Türkiye kadim dostu  Rusya’ya Kurtuluş  Savaşında çok şey borçludur.

 

Borç bununla bitmiyor.

 

Yeni kurulan Türkiye’nin  sanayi hamlesi yapmak için paraya ihtiyacı vardır. 25 Nisan, 10 Mayıs 1932 tarihlerinde, İsmet İnönü, Türk siyasetçi ve bakanları SSCB’yi ziyaret ederler. Kremlin’de Stalin’in de bulunduğu bir heyet ile ile görüşüp, Türkiye sanayisi için, 80 milyon dolar değerindeki parayı 20 yıllığına sıfır faiz ile alacakları anlaşmayı imzalarlar. Bu parayı New York, Londra ve İstanbul borsalarındaki döviz kuruna uyumlu olarak yılda iki kez ödüyorlardı. Bu para ile Türkiye’nin beş yıllık kalkınma planının 1/3 gerçekleşti.

 

SSCB bu paranın karşılığı olarak Türkiye’den ihtiyacı olan ürünleri satın alıyordu.

 

Peki Genç Türkiye Cumhuriyeti o para ile ne yapti?

 

Kayseri ve Nazilli’deki tekstil fabrikaları

Ereğli ve Malatya tekstil fabrikaları

Bursa’da yün-iplik fabrikası

Gemlik’te ipek fabrikası

İzmit’te selüloz kağıt fabrikası

İstanbul’da cam fabrikası

Keçiborlu’da kükürt fabrikası

Zonguldak’ta antrasit fabrikası

Ankara bölgesinde askeri fabrikalar

Eskişehir ve Kayseri’de uçak yapımı fabrikaları

 

Tüm bunların yanı sıra SSCB buraları inşa etmede Türk mühendislerle birlikte çalışmıştır.

 

1 Kasım 1938 TBMM Açılış konuşmasında Atatürk, Rusya için, “Bizim ulu dostumuz ve komşumuz” demiştir.

 

SSCB Merkez İcra Komitesi Başkanı M.İ Kalinin, Atatürk için; “Türk halkının bağımsızlık için verdiği kahramanlık savasını sembolize eden, dost ülkenin ulu lideri” demiştir.

 

Böyle derin dostluğumuz ve geçmişimiz olan bir ülkenin değerini bilmek gerekir. Yıllarca Emperyalist ülkeler, Rusya’nın “Kominizm” getirecek korkusunu içimize yerleştirdi.

 

Bize en büyük kötülüğü kim yaptı? Rusya mı? Emperyalist güçler mi? Bu yazıyı okuyup değerlendirin.

 

Kaynak : Atatürk Dönemi Türk- Rus ilişkileri

Yazan: Prof.Dr. Aleksandır KOLESNİKOV

Çeviri: İlyas KEMALOV

ATATÜRK ARAŞIRMA MERKEZİ

ATATÜRK KÜLTÜR, DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU

 

DENİZ BAHADIRYALÇIN

 

 

 

 
Etiketler: “Dost, ülkenin, ulu, lideri”,
Yorumlar
Haber Yazılımı